Pracownia Lingwistyki Mediów
FORSCHUNGSSTELLE FÜR MEDIENLINGUISTIK
Język na styku z innymi systemami znaków, tzn. w połączeniu z obrazem, dźwiękiem, kolorem, typografią i nośnikami znaków tworzy nowe formy, znaczenia i funkcje w przestrzeniach komunikacyjnych. Kompleksowość i dynamika tekstów oraz dyskursów multimodalnych wyzwala potrzebę intensywnych badań mediolingwistycznych, gromadzenia materiału badawczego i upowszechniania dokonań szerokiemu gronu odbiorców. Nadrzędnym celem Pracowni Lingwistyki Mediów jest ogólne oraz kontrastywne (tzn. międzyjęzykowe, międzykulturowe, intermedialne i diachroniczne) badanie tekstów multimodalnych w otoczeniu medialnym, opracowywanie metodologii, przeprowadzanie analiz oraz upowszechnianie wyników takich badań.
In gedruckten, digitalen und audiovisuellen Texten beobachten wir eine erhöhte Kommunikation, die auf vielen Medienebenen stattfindet. Die Sprache an der Schnittstelle mit anderen Zeichensystemen, d. h. in Verbindung mit Bild, Ton, Farbe, Typografie und Textträgern, bildet neue Bedeutungs- und Funktionsräume. Die Dynamik der Sprache in Medientexten und -diskursen ist ein Ausgangspunkt für intensive medienlinguistische Untersuchungen, für das Beobachten und Sammeln des Analysematerials und die Verbreitung der Untersuchungsergebnisse unter interessierten Forschern. Das Hauptziel der Forschungsstelle für Medienlinguistik ist die allgemeine und kontrastive (d. h. interlinguale, interkulturelle, intermediale und diachrone) Erforschung von Medientexten, die Erarbeitung von Methodologien, Durchführung von Analysen und die Verbreitung von Analyseergebnissen.
OBASZARY NAUKOWO-BADAWCZE / FORSCHUNGSGEBIETE
- Formy, funkcje i społeczne uwarunkowania języka w mediach analogowych i cyfrowych,
- multimodalność i multimedialność w komunikacji,
- kontrastywna lingwistyka tekstu multimodalnego,
- intertekstualność i interikoniczność,
- argumentacja, perswazja i manipulacja w przekazach medialnych,
- krajobrazy językowe i medialne miast i regionów / media Linguistic landscapes of cities and regions
- Formen, Funktionen und gesellschaftliche Bedingtheiten der Sprache in analogen und digitalen Medien,
- Multimodalität und Multimedialität in der Kommunikation,
- kontrastive Linguistik des multimodalen Textes,
- Intertextualität und Interikonizität,
- Argumentation, Persuasion und Manipulation in Medientexten,
- Sprachliche und mediale Landschaften von Städten und Regionen / media linguistic landscapes of cities and regions
SERIE WYDAWNICZE W PRACOWNI / SCHRIFTENREIHEN IN DER FORSCHUNGSSTELLE
– Interkulturelle Linguistik / Intercultural Linguistics. Studien zu Sprache, Kultur und Medien / Studies in Language, Culture and Media, Franz Steiner Verlag, Stuttgart.
Herausgegeben von Roman Opiłowski, Dominique Dias, Izabela Kujawa, Mikaela Petkova-Kessanlis, Sandra Reimann und Nadine Rentel.
https://www.steiner-verlag.de/brand/Interkulturelle-Linguistik
– Breslauer Studien zur Medienlinguistik / Wrocławskie Studia z Lingwistyki Mediów, wydawnictwo Atut i Neisse Verlag, redaktorzy: Roman Opiłowski / Józef Jarosz (link: https://www.atutoficyna.pl/breslauer-studien)
– Studien zur Medien- und Kulturlinguistik, wydawnictwo Peter Lang, redaktorzy: Roman Opiłowski, Józef Jarosz, Konstanze Marx, Waldemar Czachur (link: https://www.peterlang.com/view/serial/SMK)
OSTATNIE PUBLIKACJE / LETZTE VERÖFFENTLICHUNGEN
Reimann, Sandra / Gautier, Laurent / Opiłowski, Roman (Hg.) (2026): Werbelinguistik weltweit – multimodal und interkulturell. Franz Steiner Verlag, Reihe: Interkulturelle Linguistik / Intercultural Linguistics (in Vorbereitung).
Rentel, Nadine / Lenk, Hatmut / Opiłowski, Roman / Petkova-Kessanlis, Mikaela (Hg.) (2026): Kontrastive Einblicke in den Wandel medienkommunikativer Praktiken. Franz Steiner Verlag, Reihe: Interkulturelle Linguistik / Intercultural Linguistics (in Vorbereitung).
Opiłowski, Roman (2025): Medienlinguistik in allgemeiner und kontrastiver Perspektive. Entwicklungen, Aufgaben und Herausforderungen. In: Germanica Wratislaviensia, vol. 150. Wrocław, S. 133–153, https://doi.org/10.19195/0435-5865.150.9
Opiłowski, Roman / Lenk, Hartmut E. H. / Mikołajczyk, Beata / Rentel, Nadine (Hg.) (2025): Argumentation, Persuasion und Manipulation in Medientexten und -diskursen. Beiträge zur kontrastiven Medienlinguistik. Göttingen: Vadenhoeck & Ruprecht unipress.
Opiłowski, Roman (2025): Text und Raum. Topografische Dimensionen und Auswirkungen von Stadttexten. In: Bergmann, Regina / Szczęk, Joanna (2025): Texträume und Raumtexte intermedial. Göttingen: V&R unipress, S. 127–143.
Opiłowski, Roman (2024): Kontrastive Medienlinguistik. Multimodale Kommunikation, Analysemethoden, Forschungsfelder. Stuttgart: Franz Steiner Verlag, Open Access: https://www.steiner-verlag.de/Kontrastive-Medienlinguistik/9783515138505
Opiłowski, Roman (2024): Das medienlinguistische Kontrastieren. Zur Forschungsentwicklung von kontrastiven Analysen von Texten in Fernsehen, Presse, Internet und Stadt als öffentlichem Raum. In: text und diskurs / tekst i dyskurs, vol. 18, S. 7–37.
Opiłowski, Roman (2024): Was, wo und wie sagen Graffitis, Tags, Plakate und andere Kommunikate über die Wirklichkeit und Gesellschaft aus? Transgressive Diskurse in der Stadt aus medienlinguistischer Sicht. In: Dargiewicz, Anna / Szczęk, Joanna (Hg.) (2024): Wende? Wenden! – Linguistische Annäherungen. Teil 3. Göttingen: V&R unipress, S. 179–197.
Opiłowski, Roman (2024): Dyskurs a multimodalność. W: Czachur, Waldemar / Rejter, Artur / Wójcicka, Marta (red.): Lingwistyczne badania nad dyskursem. Kompendium (=Przewodniki naukowe, tom 2). Kraków: Universitas, str. 569–581.
Opiłowski, Roman / Makowska, Magdalena (2023): Functional discourses of contemporary multilingualism in urban texts. On the example of three capital cities: Warsaw, Berlin, and Luxembourg.W: Moderna språk, vol. 118 (1), 20-43, Open Access:
https://doi.org/10.58221/mosp.v117i1.14131
https://publicera.kb.se/mosp/article/view/14131
Opiłowski Roman (2022): Text und Stadt in der Pandemie. Zur funktionalen Klassifikation von öffentlichen Texten in der Coronakrise.[Tekst i miasto w czasach pandemii. O funkcjonalnej klasyfikacji tekstów publicznych w kryzysie koronawirusa]. W: Oxford German Studies, 51.1, s. 106-135, Open Access: https://doi.org/10.1080/00787191.2022.2066862
Czachur, Waldemar / Opiłowski, Roman / Smykała, Marta (2022): Multimodal Practices of Empathy and Fear in Polish Refugee Discourse: Analysis of Magazine Covers[Multimodalnepraktykiempatiiistrachu w polskimdyskursiemigracyjnym. Analizaokładekmagazynów]. W: GEMA Online. Journal of Language Studies, vol. 22/3, s. 63-85, Open Access, http://doi.org/10.17576/gema-2022-2203-04
Czachur, Waldemar / Mikołajczyk, Beata / Opiłowski, Roman (2022): Museum communication: the current state of research and challenges for linguistics.W: Stylistyka. Media i styl. Tom 31/2022, S. 47-68. Open Access: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/s/article/view/5012
Opiłowski, Roman (2022): Zentrale und periphere Mittel der Multimodalität im funktionalen Stadtdiskurs über die Pandemie des Coronavirus. In: Jakosz, Mariusz / Kałasznik, Marcelina (Hg.) (2022): Corona-Pandemie: Diverse Zugänge zu einem aktuellen Superdiskurs. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, Unipress, S. 289-307.
Opiłowski, Roman (2022): Individualisierung als multimodale Praktik in städtischen Pandemie-Texten. In: Jakosz, Mariusz / Szczęk, Joanna (Hg.) (2022): Dynamiken des Liminalen. (Diskurs)linguistische Annäherungen an das Phänomen Grenze. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht Verlage, S. 137-154.
Opiłowski, Roman (2022): Intermediale Komponenten, Beziehungen und Funktionen in öffentlichen Stadttexten. In: Linguistische Treffen in Wrocław, Vol. 22 (II), S. 195–207. DOI: 10.23817/lingtreff.22-13.
Opiłowski Roman (2021): Artykuł recenzyjny / Rezensionsartikel: Ziegler Evelyn / Heiko F. Marten (Hg.) (2021):Linguistic Landscapes im deutschsprachigen Kontext. Forschungsperspektiven, Methoden und Anwendungsmöglichkeiten. Berlin: Peter Lang.W: Moderna Språk. – Vol. 115, nr 4 (2021), s. 230-237, Open Access:https://ojs.ub.gu.se/index.php/modernasprak/article/view/5316/4114
Opiłowski Roman (2021): Modale und mediale Transkodierungen von Zeichen in Texten. W: Teksty, komunikacja, translacja w perspektywie antropocentrycznej. Studia dedykowane Panu Profesorowi Jerzemu Żmudzkiemu / redakcja naukowa Jolanta Knieja, Jarosław Krajka. – Lublin : Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2021. – S. 201-211.
Opiłowski Roman / Opiłowska Elżbieta (2020): Grenze: Der neue Diskurs über ein altes Konzept: Am Beispiel eines deutschen und polnischen Online-Berichtes im Zeitalter des Coronavirus. W: Moderna Språk. – Vol. 114, nr 2 (2020), s. 36-53, Open Access:
https://ojs.ub.gu.se/index.php/modernasprak/article/view/5139/3981
Opiłowski Roman (2020): Interkulturelle Kontrastivität als Forschungsdomäne in der Text- und Medienlinguistik.W: Tekst, dyskurs, komunikacja: podejścia teoretyczne, analityczne i kontrastywne / [redakcja tomu A. Buk, A. Hanus, A. Mac, D. Miller, M. Smykała, I. Szwed]. – Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2020. – S. 69-82.
Opiłowski, Roman / Dzierżenga, Paulina (2020): Artykuł recenzyjny / Rezensionsartikel: Demčišák, Jan & Monika HornáčekBanášová (Hg.) (2020), Germanistische Forschungsfragen in Trnava, Ústí nad Labem und Wrocław. Leipzig: Leipziger Universitätsverlag. W: Moderna Språk. – Vol. 114, nr 2 (2020), s. 269-275, Open Access: https://ojs.ub.gu.se/index.php/modernasprak/article/view/5159/3989
Opiłowski, Roman (2020): Netzhass in deutschen und polnischen Nutzerkommentaren aus multimodaler Sicht. W: Makowski, Jacek (red.): Hassrede – ein multidimensionales Phänomen im interdisziplinären Vergleich. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 167-185, Open Access: http://dx.doi.org/10.18778/8142-633-6.10
Opiłowski, Roman (2020): Praktiken der Emotionalisierung im digitalen Kommunikationsraum. Vor dem Hintergrund von Medien und alternativen Öffentlichkeiten. W: Linguistische Treffen in Wrocław, Vol. 17 (I), S. 211-222.
Opiłowski, Roman (2020): Muster der kommunikativen Kreativität im urbanen Raum. Eine multimodale Perspektive. In: Cieszkowski, Marek / Pociask, Janusz (Hg.): Text- und Diskurswelten in der massenmedialen Kommunikation. Berlin, S. 199-220.
Opiłowski, Roman (2020): Problematik und Versuch der Typologisierung von multimodalen Kommunikationsformen im urbanen Raum. In: Berdychowska, Zofia / Liedtke, Frank (Hg.): Prägnante Kürze und mehr. Kurztexte und multimodale Kurzformen im öffentlichen Raum. Berlin: Peter Lang, S. 63-77.
Opiłowski, Roman (2020): Interkulturelle Kontrastivität als Forschungsdomänen der Text- und Medienlinguistik. In: Buk, Agnieszka / Hanus, Anna / Mac, Agnieszka / Miller, Dorota / Smykała, Marta / Szwed, Iwona (Hg.): Tekst, dyskurs, komunikacja. Podejścia teoretyczne, analityczne i kontrastywne / Text, Diskurs, Kommunikation. Theoretische, analytische und kontrastive Ansätze. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, S. 69-82.
Wcześniejsze publikacje / Frühere Veröffentlichungen:
https://luna.bu.uni.wroc.pl/publikacje/Browse.php?Ind=0&ItemUtf8=Opiłowski+&Wydz=0&Ekr=0&GrTyp=0
KIEROWNIK / LEITER
WSPÓŁPRACOWNICY / MITARBEITER
dr hab. Józef Jarosz, prof. UWr /Univ.-Prof. Dr. Józef Jarosz
dr Przemysław Staniewski / Dr. Przemysław Staniewski
